Sprekers en Presentaties

HIeronder vind je het programma van het Congres Online Toegankelijkheid 2011, dat op 24 november 2011 heeft plaatsgevonden. De dagvoorzitter was Francisco van Jole. In de ochtend hielden we 4 plenaire presentaties van Matt Poelmans (Drempelvrij), Roel van Houten (Viziris), Roland Al (ICTU) en Joost de Valk (Yoast). In de middag volgde een plenaire lezing van Gregg Vanderheiden (University of Wisconsin-Madison) (via Skype). Daarna waren er 3 tracks met 5 parallelsessies en was er een plenaire forumdiscussie.

Francisco van Jole (dagvoorzitter)

Francisco van Jole was de dagvoorzitter van het congres. Francisco is de eerste en bekendste internetjournalist van Nederland. Hij publiceerde al in 1994 ‘De Internet Sensatie’, een verslag van zijn reizen door cyberspace. Zijn nieuwsbrief de ‘Daily Planet’, was in de jaren negentig de populairste Nederlandse online publicatie.

Francisco is journalist voor print, tv, radio en online media. Hij presenteerde onder andere ‘Tros Radio Online’ en het opinieprogramma ‘Deining’. Verder was hij vast columnist bij het tv-programma ‘De Leugen Regeert’ van de Vara. Voor deze omroep maakte hij ook de tv-serie ‘Is Dat Eigenlijk Wel Zo?’, een zoektocht naar de andere kant van algemeen geaccepteerde opvattingen.

Momenteel is Francisco eindredacteur van het progressieve opinieblog De Joop.nl, een blog dat vanaf de lancering in 2009 meteen veel reacties kreeg.

Aline Saers: Welkomstwoord

Aline Saers is directeur en één van de oprichters van Per Saldo, dé belangenvereniging van mensen met een persoonsgebonden budget (pgb). Het pgb is het middel voor mensen met een beperking om de regie over hun eigen leven te houden. Vanwege haar inzet voor het pgb ontving Aline Saers in 1999 de Nationale Revalidatieprijs en werd zij op in 2010 koninklijk onderscheiden en benoemd tot Ridder in de orde van Oranje Nassau. Aline is tevens de voorzitter van het bestuur van Stichting Accessibility.

Aline Saers studeerde Nederlands recht, richting Privaat Recht. Zij werkte onder meer voor het Instituut voor Bio-Ethiek en Gezondheidsrecht, de Nederlandse Gehandicaptenraad (nu CG-Raad) en bij de Stichting Dienstverleners Gehandicapten. In de jaren 1992 tot 1996 was zij algemeen bestuurslid van Independent Living Nederland, de Nederlandse tak van een wereldwijde beweging van mensen die opkomen voor gelijke rechten voor mensen met een handicap. Aline is verder bestuurslid van Zorg6 en Viziris. Van 1992 tot en met 2002 was zij lid van de Raad van Toezicht van de vereniging Bartiméus.

Plenaire sprekers

Matt Poelmans: Waarom toegankelijkheid een burgerrecht is

Matt Poelmans heeft vele functies, maar is in de eerste plaats als spreker op het congres vanuit zijn rol als vice-voorzitter van de stichting DrempelVrij.

Poelmans is senior consultant bij Het Expertise Centrum (HEC), gespecialiseerd in burgerparticipatie en web 2.0. Eerder voerde hij in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken een aantal eOverheid programma’s uit: Burgerlink, Burger@Overheid, Kenniscentrum Elektronische Overheid en Overheidsloket 2000. Meer informatie vind je op www.mattpoelmans.nl.

Roel van Houten: Voorbij de grenzen van toegankelijkheid

Namens de CG-raad sprak Roel van Houten op het congres. Roel stond stil bij de audiovisuele toegankelijkheid, zowel in Nederland als daarbuiten. Nog steeds ondervindt hij regelmatig dat TV en video niet toegankelijk is, terwijl het technisch en budgettair geen probleem is om het toegankelijk te maken. Bewustwording van het belang van toegankelijkheid blijkt nog steeds cruciaal voor iedereen die zich met media bezighoudt.

Roel van Houten is al 18 jaar werkzaam in het krachtenveld van ICT en handicap. Hij werkt als beleidsmedewerker bij Viziris, de koepel van en voor mensen met een visuele beperking. Hij voert de lobby van de gehandicaptenorganisaties aan op het gebied van digitale toegankelijkheid en e-overheid. Hij is blind, zegt dat ie geen geleidehond nodig heeft en wacht met smart op het zeer nabije moment dat hij op het zelfde moment als anderen alle boeken kan lezen; e-books wel te verstaan.

Roland Al: Toegankelijkheid en de overheid: wat kunt u van ons verwachten?

Roland Al is werkzaam als beleidsmedewerker bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Bij de programmadirectie Dienstverlening, Regeldruk en Informatiebeleid is hij verantwoordelijk voor enkele beleidsdossiers zoals de implementatie van de webrichtlijnen. Daarvoor was de heer Al werkzaam bij het Agentschap NL.

Roland is tijdens zijn presentatie ingegaan op de regelgeving in Nederland op het gebied van webtoegankelijkheid. En wat we het komende jaar kunnen verwachten.

Joost de Valk: Zoekmachines houden van toegankelijkheid

Joost de Valk is de expert op het gebied van zoekmachineoptimalisatie (SEO) en web development. Op dit moment is Joost freelance consultant in SEO, web development en online marketing strategie en werkt hij voor klanten als eBay, RTL, Salesforce en het European Patent Office. Daarvoor was hij ‘Internet Strategist’ bij OrangeValley – een adviesbureau gericht op het vergroten van online inkomsten – en ‘search strategist’ bij Onetomarket, een online marketingbureau, waar hij advies gaf aan bedrijven als Conrad, KLM, Wegener, VNU en het Financieel Dagblad. Naast zijn werk als SEO-consultant, spreker en ontwikkelaar heeft Joost plugins voor WordPress en Firefox gebouwd, host hij de wekelijks verschijnende WordPress Podcast en blogt hij over WordPress en SEO.

Op het Nationaal Congres Online Toegankelijkheid vertelde Joost alles over de relatie tussen toegankelijkheid en zoekmachineoptimalisatie.

Gregg Vanderheiden: What you should know about accessibility

Gregg Vanderheiden is directeur van het Trace R&D Center en professor in Industrial & Systems Engineering en Biomedical Engineering Departments aan de University of Wisconsin-Madison. Dr. Vanderheiden werkt al bijna 40 jaar aan technologie en beperkingen. Hij was een pionier in de “Augmentatieve Communicatie” (een term die hij zelf introduceerde in jaren 70) voordat hij overstapte naar de toegankelijkheid van computers in de jaren 80. Veel van de toegankelijkheidsfuncties die nu standaard in elke Apple-, Windows- en Linuxcomputer zitten ingebouwd, komen van de hand van zijn onderzoeksgroep. Hij heeft met meer dan 50 bedrijven samengewerkt, aan talrijke advies- en studiecommissies deelgenomen bij overheden over de hele wereld en is voorzitter/redacteur geweest van veel van de vroege toegankelijkheidsstandaarden.

Hij is co-founder van “Raising the Floor” (http://raisingthefloor.net) en nam het initiatief om het internationale National and Global Public Inclusive Infrastructures (http://GPII.org) te bouwen.

Parallelsessies

Raph de Rooij: Webrichtlijnen 1 en 2: appels en peren?

Sinds juni 2011 is Webrichtlijnen versie 2 een officiële overheidsstandaard. In zijn presentatie gaat Raph in op de kenmerken, de overeenkomsten en verschillen met Webrichtlijnen versie 1 en met de toegankelijkheidsspecificatie WCAG 2.0. Ook de organisatorische aspecten bij toepassing van Webrichtlijnen versie 2 komen aan bod.
De internetcarrière van Raph de Rooij begon in 1996 als coördinator van de website van het toenmalige ministerie van Landbouw. In 2001 ging hij bij ICTU aan de slag om mee te werken aan de ontwikkeling van de e-Overheid. Uit een van zijn projecten kwamen in 2004 de Webrichtlijnen voort. Raph prijst zich gelukkig dat hij zich daarna full-time met dit onderwerp heeft mogen bezig houden. De afgelopen paar jaar is hij vooral bezig geweest met de ontwikkeling en standaardisatie van Webrichtlijnen versie 2.

Wiep Hamstra: Toegankelijkheid en webreputatie geborgd

Een perfect toegankelijke website is vertrouwenwekkend. De organisatie erachter ook. Maar het omgekeerde is ook waar. Slechte websites oogsten irritatie en wantrouwen, en zijn desastreus voor je reputatie. Met dat inzicht kunnen we het draagvlak bij collega’s, managers en vakspecialisten, structureel vergroten. En verankeren, in heldere afspraken over verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Dat heet webgovernance.

Wiep Hamstra is communicatieadviseur en contentstrateeg, met internetcommunicatie en webstrategie als specialisme. Zij beschouwt toegankelijkheid als een van de beslissende voorwaarden voor excellente webcommunicatie. Sinds het verschijnen van haar boek Het geheim van de overheidswebsite geldt zij als toonaangevend specialist op het gebied van webcommunicatie. De tweede, geactualiseerde en sterk herziene druk van dit boek verscheen dit voorjaar. Het wordt door de landelijke overheid verspreid als hét handboek voor webprofessionals. In opdracht van ICTU ontwikkelde en verzorgde zij de praktijkgerichte training Doorzicht Webrichtlijnen voor webredacties van overheidsorganisaties. Zij werkt als (interim)manager, adviseur en trainer voor bedrijven en overheidsorganisaties.

Henk Boeschoten: Toegankelijkheid en webreputatie geborgd

Henk Boeschoten gaf een duo-presentatie samen met Wiep Hamstra.

Henk adviseert over communicatiestrategie, positionering en on- en offline reputatiemanagement. Webtoegankelijkheid weerspiegelt in zijn optiek de klantgeoriënteerdheid van organisaties. Daarom is webgovernance een strategische discipline geworden van iedere organisatie die zijn relevantie wil behouden of versterken. Boeschoten werkt als (interim)manager, adviseur en trainer voor dienstverlenende bedrijven, overheidsorganisaties en non-profit organisaties.

Simon Besters: Toegankelijk aanbesteden: niet moeilijk doen als het makkelijk kan

Een nieuwe website betekent in gemeenteland: aanbesteden. Hoe zorg je er als opdrachtgever nu voor dat je in deze fase de Webrichtlijnen, maar ook andere belangrijke zaken goed kunt verankeren in de aanbesteding? Je kunt er voor kiezen om samen met de juridische afdeling een 100-pagina’s tellend Programma van Eisen op te stellen, maar leidt dat uiteindelijk tot het gewenste resultaat? Nee…het leidt alleen maar tot een ontzettende dure website, waar je uiteindelijk niet mee kan wat je zou willen. Simon liet in zijn presentatie zien hoe je een betaalbare en toegankelijk website aanbesteedt.

Simon Besters adviseert over gemeenten over digitale dienstverlening. Daarbij zijn de Webrichtlijnen zijn specialisme. Met de gemeente Goirle heeft hij laten zien dat Webrichtlijnen niet ingewikkeld zijn en dat het behalen van het waarmerk Drempelvrij mogelijk is. Sindsdien begeleid hij met succes andere gemeenten bij het invoeren van de Webrichtlijnen. Zijn pragmatische aanpak is zijn handelsmerk.

Hedi van Alphen: Meer bereiken met begrijpelijke tekst

Bezoekers van deze workshop maakten kennis met de 10 gouden regels voor begrijpelijk schijven. Met meer gemak schrijft u een tekst die voor een breed publiek prettig leesbaar is. Door afwisselende werkvormen en praktische tips ziet u hoe lezers tekst verwerken en interpreteren. Wat kunt u doen met opbouw, woordkeuze en formulering?

Hedi van Alphen is senior trainer, adviseur en coach bij de Boertiengroep. Zij studeerde Tekst- en Communicatiewetenschappen. Daarna werkte zij onder andere bij de Belastingdienst. Daar herschreef zij ambtelijke teksten naar begrijpelijk Nederlands. Hedi komt regelmatig over de vloer bij verschillende ministeries, gemeentes en andere overheden. Zij is gespecialiseerd in klantgerichtheid, interculturele communicatie en het schrijven van beeldschermteksten. Naast inzichten en toepasbare handvatten brengt Hedi in haar trainingen en workshops verfrissing, inspiratie, verrassing, lol, en creativiteit. Het resultaat? Een groter teksteffect en betere communicatie!

Bauke Keulen: 3 sterren voor Houten: organisatie is de sleutel

Bauke gaf een kijkje in de keuken van het Houtense proces tot het behalen van de drie sterren. Ervaringen met de voorbereidingen, implementatie en het beheer worden toegelicht. De insteek was niet technisch maar op het organisatieniveau gericht.

Bauke Keulen is senior adviseur informatiemanagement bij de gemeente Houten. Na een lang dienstverband bij Defensie, onder meer als open source en open standaarden adviseur, heeft Bauke ook in het bedrijfsleven gewerkt als interim manager. Sinds 1,5 jaar weer terug bij de overheid is hij in Houten onder andere programmamanager voor het NUP. In dat kader is webrichtlijnen een essentiële NUP bouwsteen om met kanaalsturing te kunnen beginnen. Het verleiden van de burger naar het digitale kanaal levert een bijdrage aan zowel besparingen als “burgertevredenheid”.

Iacobien Riezebosch: Toegankelijke documenten

In de nieuwe toegankelijkheidsrichtlijnen WCAG 2.0 is het begrip ‘webpagina’ breder dan alleen een HTML-pagina. Het gaat bijvoorbeeld ook om Word- en PDF-bestanden. In haar presentatie ging Iacobien Riezebosch in op de toegankelijkheid van documenten.

Iacobien Riezebosch is expert webtoegankelijkheid en webrichtlijnen en werkt als zelfstandig adviseur, trainer en projectmanager (iacobien.nl). Al sinds 2002 werkt ze op het gebied van webtoegankelijkheid. In haar werk brengt Iacobien kwaliteitscriteria samen van aanbesteding tot oplevering. Zij is de verbindende schakel bij het samenbrengen van eisen op het gebied van webtoegankelijkheid, usability, duurzaamheid en zoekmachineoptimalisatie.

Iacobien werkte jarenlang als onderzoeker en trainer bij Stichting Accessibility. Vanuit die rol ontwikkelde ze voor Stichting Accessibility de eerste en enige Nederlandse training WCAG 2.0-training, de nieuwe toegankelijkheidsrichtlijnen van het W3C. Ze geeft technische trainingen aan bouwers, maar ook Webrichtlijnentrainingen aan redacteurs.

Victor Zuydweg: Toegankelijke geografische informatie in GEOZET

Informatie opzoeken op geografische kenmerken wordt steeds vanzelfsprekender. Dit op een compleet toegankelijke manier – conform webrichtlijnen – aanbieden aan de gebruiker is lastig. Het project ‘Geografische zoek- en toondienst’ (GEOZET) levert een eenvoudige interactieve kaart waarop locatiegebonden informatie getoond kan worden én die bovendien aan de webrichtlijnen voldoet. Victor gaat in deze sessie in op het ontwerp van de kaart, de problemen die – specifiek op het gebied van webrichtlijnen – naar voren kwamen bij het ontwerpen en de gekozen oplossingen.

Victor Zuydweg is interaction designer bij ICTU waar hij ontwerpt en adviseert bij tal van projecten. Van brede overheidwebsites naar een samenwerkingsomgeving voor wetgeving tot aan GIS-kaarten. Zijn speciale aandacht gaat altijd uit naar toegankelijkheid en gebruikersgemak.

Jeroen Wijering: Online Video: toegankelijke videoplayers

Jeroen Wijering is de ontwikkelaar achter de succesvolle JW Player, die wordt gebruikt op miljoenen websites wereldwijd; zijn ‘JW Player’ wordt zelfs op de website van het Witte Huis gebruikt. (zie www.whoisjw.tv). Via zijn bedrijf LongTail Video werkt hij ook aan een platform waarbinnen bedrijven hun videos kunnen encoderen en streamen.

Thea van der Geest: Rendement van de Webrichtlijnen

Thea van der Geest en Eric Velleman hebben namens de Universiteit Twente, in opdracht van ECP-EPN, onderzoek gedaan naar het rendement van implementatie van de Webrichtlijnen bij het bedrijfsleven. Het doel van het onderzoek was het ontwikkelen van een valide en betrouwbare meetmethode waarmee het rendement van implementatie van Webrichtlijnen bij bedrijven kan worden vastgesteld. Daarbij keken de onderzoekers naar zowel financiële indicatoren als sociale, technische en juridisch/beleidsmatige aspecten en de effecten van implementatie van de Webrichtlijnen. In de studie werd het rendement vastgesteld bij een beperkt aantal geselecteerde bedrijven (business cases) en een grotere referentiegroep. De resultaten van dit onderzoek werden in deze sessie besproken.

Thea van der Geest is universitair hoofddocent bij de Universiteit Twente. Haar onderzoek en onderwijs richt zich op effectieve, efficiënte en aantrekkelijke communicatie via nieuwe media, zoals webpagina’s. Zij heeft veel onderzoeks- en ontwerpprojecten uitgevoerd en geleid op het gebied van ‘document design’, technische communicatie via nieuwe media en elektronische dienstverlening door grote (overheids-)organisaties. Een speciaal aandachtspunt is steeds hoe de effecten van ontwerpbeslissingen nu eigenlijk geëvalueerd kunnen worden.

Mereijn van der Heijden: Online video: audiodescriptie

Mereijn van der Heijden is eigenaar van SoundFocus. Het bedrijf is gespecialiseerd in sound design, audiodescriptie en ondertiteling voor doven en slechthorenden. SoundFocus richt zich op het zodanig ontwerpen dat iedereen, dus ook mensen met een beperking, gebruik kan maken van audiovisuele media, waarbij er gestreefd wordt naar een innovatieve definitie van het begrip toegankelijkheid. Op het gebied van online toegankelijkheid produceert SoundFocus audiodescriptie en ondertiteling voor ondermeer de Rijksoverheid.

Mereijn studeerde muziektechnologie aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en deed onderzoek aan Bournemouth University. Hij is betrokken bij verschillende onderzoeksprojecten op het gebied van audiodescriptie en web accessibility en werkt daarvoor intensief samen met blindenorganisaties in binnen en buitenland. Tevens is hij lid van de onlangs opgerichte TransMedia Benelux research group.

Herbert Le Lorrain: Mijn eerste 6 maanden met de iPhone

Herbert Le Lorrain, Global Strategy Manager bij Shell, ervaart met 10% gezichtsvermogen veel beperkingen bij het verrichten van dagelijkse handelingen, zoals bellen, mailen en internetten. De iPhone heeft deze beperkingen zo goed als helemaal weggenomen door het scherm, ingebouwde zoom en spraak, stembesturing, gps en apps. De iPhone laat volgens hem zien dat toegankelijkheid goed mogelijk is. Het is niet kostbaar, maar het vraagt wel vanaf de start om aandacht en commitment bij de ontwikkelaars.

Herbert Le Lorrain werkt al bijna 27 jaar bij Shell in een reeks van technische, operationele, adviserende en commerciële functies in Nederland en Engeland. Momenteel is hij verantwoordelijk voor het lange-termijn beleid van een aantal chemicaliën met een gezamenlijke omzet van enkele miljarden euro’s.

Jan Willem Dreteler: Innovatie en webtoegankelijkheid onverbrekelijk verbonden

Jan Willem Dreteler is directeur Marketingstrategie bij SNS Retail Bank, onderdeel van SNS REAAL. SNS REAAL maakt al jaren werk van toegankelijkheid. Zo heeft SNS Bank als enige bank in Nederland het DrempelVrij-logo voor het internetbankieren gehaald. En zijn ze hard bezig om ook WCAG 2 te halen.

In 2005 werd Jan Willem uitgeroepen tot “megamarketeer” en in 2007 gekozen in de top 10 van beste marketeers van Nederland. Als lid van het Comité van Aanbeveling van de Stichting Accessibility maakt hij zich sterk voor een toegankelijk internet voor iedereen, juist ook voor mensen met een beperking. Jan Willem is getrouwd en heeft vijf kinderen.

Forumdiscussie: Is online toegankelijkheid wel haalbaar in deze tijd?

Tobias Witteveen: 10 lessen bij een 10-jarig bestaan in 10 minuten

Tobias Witteveen vertelde als opmaat voor het forumdebat over 10 jaar maatschappelijk ondernemen op het gebied van toegankelijkheid. Hij deed dat als voorzitter Raad van Bestuur van Bartiméus, de moederorganisatie van de stichting Accessibility. Zijn ervaringen vat hij samen in enkele lessen die zijn eigen organisatie heeft geleerd en enkele lessen die hij aan de overheid wil meegeven.

Tobias Witteveen geeft nu, na een lange loopbaan in het Haagse, 10 jaar leiding aan Bartiméus, een landelijke categorale dienstverlener voor slechtziende en blinde mensen. In zijn visie heeft een organisatie als Bartiméus de maatschappelijke opdracht haar unieke kennis niet alleen in te zetten voor de individuele dienstverlening aan haar cliënten maar ook voor maatschappelijke doeleinden , zoals toegankelijkheid. Hoe toegankelijker de samenleving, des te zelfredzamer mensen met beperkingen zijn en des te minder zij een beroep doen op gespecialiseerde diensten.

Jan Terlouw

Jan Terlouw is natuurkundige, jeugdboekenschrijver en D66-voorman. Hij was onder meer lid van de Tweede Kamer, fractievoorzitter, lid Eerste Kamer, minister, vice-minister-president en Commissaris van de Koningin. Jan Terlouw is al sinds 2003 betrokken bij Stichting Accessibility en is daar lid van het Comité van Aanbeveling. Hij participeerde in de ronde tafelconferentie die aan de basis ligt van de Code Cerfontaine en hielp al vele malen om de boodschap van toegankelijkheid van ICT voor mensen met een functiebeperking over te brengen naar bedrijven en overheden.